Các Biểu Hiện Của Sự Thiếu Yêu Thương

Nếu cô gái hỏi bạn trai “anh có yêu em không?”, câu trả lời hiển nhiên là có. Và nếu ta bị hỏi có yêu con cái, vợ chồng, cha mẹ mình không? Hẳn ta cũng sẽ trả lời có. Nhưng nói yêu thì dễ, còn thật sự cư xử cách yêu thương trong đời sống hằng ngày mới là khó. Mà lòng người hay phóng đại chỗ tốt và bỏ qua chỗ xấu của mình, nên ta dễ tập trung vào số ít các hành động yêu thương mà bỏ qua số nhiều các việc thiếu yêu thương của mình.

Do đó, ta hãy cùng lật ngược các đặc điểm tuyệt đẹp miêu tả tình yêu thương trong Kinh Thánh để nhận biết những biểu hiện của sự thiếu yêu thương. Ta sẽ thấy chúng không xa lạ, mà là những chuyện thường thấy hằng ngày trong các mối quan hệ trong gia đình, nơi công sở, ngoài xã hội… mà có khi mình cũng mắc. Chúng sẽ giúp chúng ta nhận biết và chỉnh sửa những hành động thiếu yêu thương của mình, để cách cư xử của ta cũng được yêu thương như lời nói.

I. Không Yêu Thương Là Như Thế Nào?

Yêu là gì? Còn không yêu là sao? Một trong những đoạn văn nổi tiếng nhất thế giới miêu tả các đặc tính của tình yêu thương là ở trong Kinh Thánh: “Tình yêu thương hay nhịn nhục, tình yêu thương hay nhân từ; tình yêu thương không ghen tị, không khoe mình, không kiêu ngạo, không cư xử trái lẽ, không kiếm tư lợi, không nhạy giận, không nuôi dưỡng điều dữ, không vui về điều bất công, nhưng vui trong sự thật. Tình yêu thương hay dung thứ mọi sự, tin mọi sự, hi vọng mọi sự, chịu đựng mọi sự.” (1 Cô-rinh-tô 13:4-7)

Ta hãy cùng lật ngược những biểu hiện tuyệt đẹp này để nhận biết những biểu hiện xấu xí của sự thiếu yêu thương: “Không yêu thương hay nóng nảy, không yêu thương hay hẹp hòi; không yêu thương hay ghen tị, hay khoe mình, hay kiêu ngạo, hay cư xử trái lẽ, hay kiếm tư lợi, hay nhạy giận, hay nuôi dưỡng điều dữ, hay vui về điều bất công, nhưng không vui trong sự thật. Không yêu thương chẳng dung thứ, hay nghi ngờ, dễ tuyệt vọng, kém chịu đựng.”

II. Các Biểu Hiện Của Không Yêu Thương

Chúng ta hãy cùng suy ngẫm những biểu hiện không yêu thương này trong cuộc sống:

1. Hay nóng nảy

Nóng nảy là tâm thế dễ bộc phát giận dữ, la mắng, thậm chí đánh đập khi gặp việc trái ý. Như khi thấy con mình mải xem TV bảo tắt mà không tắt, ta liền nổi giận quát tháo cầm roi đánh nó. Hay trong lúc dọn dẹp sau buổi tiệc thấy chỗ bẩn quên lau, ta to tiếng với người lau chùi.

Có thể ta đúng, dù cũng có khi ta sai, nhưng việc mình đúng cũng chẳng phải là lý do để nổi giận la mắng người khác. Người có lòng yêu thương sẽ nhịn nhục, kiềm chế cái tôi mình mà phản ứng cách mềm mại để thông cảm, thấu hiểu, diễn giải cho người ta hiểu mà chỉnh sửa. Hãy nhớ rằng nóng giận chửi mắng cũng là một tội nặng với Chúa:

“Nhưng Ta bảo các con: Ai giận anh em mình cũng đáng bị tòa án xét xử; ai mắng anh em mình là ‘ngu xuẩn’ thì đáng bị Hội đồng Công luận xét xử; ai mắng anh em mình là khùng điên thì đáng bị lửa hỏa ngục trừng phạt.” (Ma-thi-ơ 5:22)

2. Hay hẹp hòi

Hẹp hòi là không mở lòng để san sẻ hay giúp đỡ người khó khăn. Như khi ở nhà, thấy người kia chật vật làm việc nhà mà ta lo coi TV lướt điện thoại không giúp đỡ. Hay đi ngoài đường, thấy người bị tai nạn giao thông té nằm giữa đường ta tránh qua đi thẳng. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ nhân từ chủ động sẻ chia và giúp đỡ người khác. Hãy học tập tấm gương nhân từ nổi tiếng của người Xa-ma-ri nhân lành (Lu-ca 10:25-37):

“Nhưng các con hãy yêu kẻ thù mình, hãy làm ơn, và hãy cho mượn mà đừng mong trả lại. Như vậy, phần thưởng của các con sẽ lớn, và các con sẽ là con của Đấng Chí Cao, vì Ngài lấy lòng nhân từ đối đãi người vô ơn và kẻ độc ác.” (Lu-ca 6:35)

3. Hay ghen tị

Ghen tị là cảm giác buồn giận cay đắng khi thấy người khác thành công hay có được những cái mình không có. Nó đến từ sự so sánh ngầm và lòng kiêu ngạo muốn mình phải hơn người khác. Như khi thấy đồng nghiệp được khen thưởng và thăng chức, ta buồn giận và nghĩ rằng lẽ ra phải là mình. Hay khi thấy bạn bè khoe chiếc xe mới, ta buồn giận vì họ hơn mình. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ vui mừng với thành công của người khác và điều họ đạt được. Nó đến từ sự thỏa lòng trong Chúa cùng ý thức về sự phù du của đời này.

“Chớ sợ khi một người trở nên giàu có, khi vinh quang nhà người ấy tăng lên. Vì khi chết người ấy chẳng đem gì theo được, vinh quang cũng không theo người xuống mồ mả đâu.” (Thi Thiên 49:16-17)

4. Hay khoe mình

Khoe mình kiêu ngại so với khiêm tốn hòa đồng

Khoe mình là nhu cầu phô trương những gì mình có để được hào quang, sự chú ý, và ca ngợi nhằm thể hiện mình hơn người khác. Như khi làm việc, họ thích giành phần công về mình. Hay trong nhóm bạn, họ hay khoe món đồ hiệu mới mua. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ khiêm nhường, tôn trọng, và nâng đỡ người xung quanh. Họ sẽ nhắc tên và ghi nhận những đóng góp của mọi người trong đội, hay nhường lời và hỏi thăm mọi người. Kinh Thánh dạy người tin Chúa hãy khoe mình biết nhận biết Chúa, vì đó là điều quý giá nhất của họ.

“Người khôn đừng tự hào về sự khôn ngoan mình; Người mạnh đừng tự hào về sức mạnh mình; Người giàu đừng tự hào về sự giàu có mình. Nhưng ai tự hào hãy tự hào về: Sự thấu hiểu và nhận biết Ta là Đức Giê-hô-va, Đấng thực hiện lòng nhân ái, Đức liêm khiết và công chính trên đất; Vì Ta ưa thích những điều ấy.” (Giê-rê-mi 9:23-24)

“Nhưng ai tự hào, hãy tự hào trong Chúa.Vì không phải ai tự đề cao mình là được chấp nhận, nhưng là người được Chúa đề cao.” (2 Cô-rinh-tô 10:17-18)

5. Hay kiêu ngạo

Kiêu ngạo là sự tự đề cao, tự cho mình là lớn. Nó xem mình là trung tâm, hay xem nhẹ vị trí hay ý kiến của người khác, nhưng lại cáu giận khi bị người ta khinh thường. Như trong gia đình, một người không nghe người kia nói, nhưng lại nổi giận khi người ta không nghe mình. Hay một quản lý gạt bỏ đề xuất của nhân viên vì cấp dưới biết gì mà nói. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ khiêm nhường, lắng nghe, và trân trọng cả những người thấp kém hơn. Đó là vì họ nhận thức rõ giới hạn của bản thân và giá trị của mọi người xung quanh.

“Hãy sống hòa hợp với nhau; đừng có ý tưởng kiêu ngạo, nhưng hòa mình với những người thấp kém. Đừng tự cho mình là khôn ngoan.” (Rô-ma 12:16)

6. Hay cư xử trái lẽ

Cư xử trái lẽ là thái độ bất lịch sự, có những hành động thô lỗ thiếu chừng mực, phớt lờ sự khó chịu của người khác, vượt quá các ranh giới phép tắc tối thiểu. Ví dụ như trong công sở, cư xử trái lẽ là nói chuyện ồn ào, sờ chạm phụ nữ. Hay đi ăn chung với bạn bè mà cứ xem điện thoại, nói xấu người này người kia. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ luôn cư xử hợp lẽ: nhã nhặn, lịch thiệp, quan tâm đến cảm xúc và thể diện của người khác trong mọi hoàn cảnh.

“Chớ có một lời độc ác nào ra từ miệng anh em, nhưng khi đáng nói, hãy nói những lời tốt đẹp, có tính xây dựng để đem ơn phước đến cho người nghe.” (Ê-phê-sô 4:29)

7. Hay kiếm tư lợi

Kiếm tư lợi là tính ích kỷ luôn muốn giành lấy phần tốt nhất, dễ dàng nhất cho bản thân và đẩy phần xấu và khó sang cho người khác. Như khi ăn uống, người thiếu lòng yêu thương sẽ giành ăn trước những phần ngon nhất. Ở chỗ làm, họ sẽ trốn tránh việc khó hay phải tăng ca. Khi đi chơi, họ tránh né đóng góp hậu cần hay dọn dẹp, v.v… Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ có lòng nhường nhịn, hy sinh, và vui vẻ đóng góp cho việc chung.

“Mỗi người trong anh em đừng chỉ quan tâm đến lợi ích riêng của mình, nhưng phải quan tâm đến lợi ích của người khác nữa.“ (Phi-líp 2:4)

8. Hay nhạy giận

Nhạy giận là trạng thái tâm lý mỏng manh dễ tự ái, cáu gắt, hay suy diễn tiêu cực thái độ và hành động của người khác. Nó khiến họ dễ nóng nảy hay hờn dỗi trước những khó chịu, động chạm, hay lời nói vô ý của người khác. Như khi thấy món đồ người nhà quên dọn, họ dễ nổi nóng la mắng. Khi bị trêu đùa không hợp ý, họ giận dỗi không nhìn mặt nói chuyện, v.v… Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ giữ điềm tĩnh và bỏ qua những chuyện nhỏ. Họ sẽ nhẹ nhàng từ tốn diễn giải và nhắc nhở người kia đừng như vậy và làm tốt hơn lần sau.

“Sự khôn ngoan của một người khiến người chậm nóng giận, Và vì danh dự của mình mà bỏ qua tội phạm.” (Châm Ngôn 19:11)

9. Hay nuôi dưỡng điều dữ

Minh họa sự thù dai, vui không công chính, và gian dối với sự yêu thương đối nghịch

Nuôi dưỡng điều giữ là thù dai, luôn ghi nhớ và nung nấu những sai phạm mà người khác đã làm với mình trong tâm trí. Nó khiến họ cứ gặm nhấm oán thù, sống lại với nỗi đau khiến những cảm xúc tiêu cực này ngày một lớn dần và bùng nổ khi có điều kiện. Như một người vợ/người chồng mà mỗi khi có việc lại kể lể những chuyện từ nhiều năm trước. Hay một người đồng nghiệp cứ ghim một tranh cãi mất lòng và tìm cách trả đũa, v.v… Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ tha thứ bỏ qua các sai phạm và không nhắc lại chúng sau khi chuyện đã giải quyết.

“Nếu các con tha lỗi cho người ta, thì Cha các con ở trên trời cũng sẽ tha thứ cho các con. Nhưng nếu các con không tha lỗi cho người ta, thì Cha các con ở trên trời cũng sẽ không tha thứ cho các con” (Ma-thi-ơ 6:14-15)

10. Hay vui về điều không công chính

Vui về điều không công chính là sự thỏa mãn, thích thú, hả hê khi người khác sai phạm, sa ngã, hay gặp những điều tồi tệ. Như khi thấy một người thành đạt hay danh tiếng bị phát hiện sai phạm mất đi tất cả, họ hả hê. Hay khi thấy đồng nghiệp hay anh em mình bị khiển trách, họ mừng thầm và đi phao tin. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ thấy buồn khi thấy người khác lâm nạn, và có lòng giúp đỡ người ta quay lại con đường công chính.

“Tôi nào có vui khi kẻ ghét tôi bị lâm nạn, Và đắc chí khi tai họa giáng trên nó” (Gióp 31:29)

11. Không trân trọng sự thật

Không trân trọng sự thật là thái độ lẩn tránh lẽ thật và thỏa hiệp với sự gian dối vì sợ gặp rắc rối hay mất quyền lợi. Như trong gia đình, họ giấu tiền để chi tiêu cá nhân. Hay trong công ty, họ im lặng cho qua khi thấy đồng nghiệp làm điều sai trái. Hoặc trong hội thánh, họ không dám đứng ra làm chứng về những việc sai của ban điều hành. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ quý trọng lẽ thật và luôn nói sự thật dù phải gặp rắc rối hay có thể bị trả thù.

“Đây là những điều các con phải làm: Ai nấy hãy nói thật với người lân cận mình; tại cổng thành, hãy xét xử chân thật, công minh và ôn hòa” (Xa-cha-ri 8:16)

12. Chẳng dung thứ

Không dung thứ là thái độ cứng nhắc, đòi hỏi tuyệt đối theo ý mình, không có sự bao dung, thương xót, hay cho người khác cơ hội sửa lỗi. Như trong gia đình, khi con lỡ tay làm vỡ ly nước, họ sẽ nổi giận đánh mắng dù con đã khóc lóc xin lỗi. Hay trong công việc, vì đồng nghiệp từng phạm sai lầm, họ nhất quyết không làm việc chung với người đó nữa. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ nhường nhịn và tha thứ cho người khác khi họ ăn năn xin sửa lỗi.

“Nếu một người trong anh em có điều gì phàn nàn với người khác thì hãy nhường nhịn nhau và tha thứ nhau; như Chúa đã tha thứ anh em thể nào thì anh em cũng phải tha thứ thể ấy.” (Cô-lô-sê 3:13)

13. Hay nghi ngờ

Hay nghi ngờ là tâm thế luôn nghĩ người khác có ý đồ xấu với mình và từ chối tin tưởng họ. Người thiếu lòng yêu thương sẽ luôn dò xét, luôn đòi bằng chứng, luôn suy diễn tiêu cực và đề phòng phản bội. Như khi người chồng bận việc về muộn, người vợ gọi video call đòi quay cảnh xung quanh làm chứng. Hay khi một đồng nghiệp được sếp giao cho dự án mới thì nghi ngờ do người đó nịnh nọt hay gì mới được như vậy. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ chọn tin tưởng vào tình cảm quan hệ và tiềm năng thiện lành bên trong con người, chịu rủi ro ở mức chấp nhận được để nuôi dưỡng sự ấm áp chân thành.

“Các con muốn người ta làm cho mình thể nào, hãy làm cho người ta thể ấy.” (Lu-ca 6:31)

14. Dễ tuyệt vọng

Dễ tuyệt vọng là thái độ nhanh chóng buông xuôi và từ bỏ hay đầu hàng khi gặp khó khăn thử thách. Nó khiến người ta bi quan, chỉ nhìn vào nghịch cảnh hiện tại, mà không niềm tin rằng hoàn cảnh và con người rồi sẽ cải thiện. Như trong gia đình khi một người thử nấu món mới mà không ngon, người kia đã chê bai thôi đừng nấu nữa. Hay khi nhân viên mới phạm sai lầm, người quản lý nhanh chóng kết luận họ không làm được việc và cho nghỉ. Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ kiên nhẫn hy vọng, cho cơ hội chỉnh sửa, và tin rằng mọi thứ sẽ tốt lên.

“Các thanh niên cũng phải mòn mỏi mệt nhọc, Người trai tráng cũng phải vấp ngã. Nhưng ai trông đợi Đức Giê-hô-va chắc chắn được sức mới, Cất cánh bay cao như chim ưng, Chạy mà không mệt nhọc, Đi mà không mòn mỏi.” (Ê-sai 40:31)

15. Kém chịu đựng

Kém chịu đựng là tâm thái hời hợt, thiếu sức bền và không chịu được áp lực, chỉ thích hoàn cảnh êm đềm hay thuận lợi. Còn khi phải đối diện với khó khăn cực khổ, đòi hỏi nhọc nhằn và hy sinh, thì họ sẽ chọn cách tháo chạy, rũ bỏ trách nhiệm để bảo vệ sự an toàn và thoải mái của riêng mình. Ta hay thấy điều này khi cặp nam nữ khi yêu nhau thì rất vui vẻ hạnh phúc, nhưng khi lỡ có con thì chàng trai liền lẩn trốn trách nhiệm. Hay khi kết hôn thì vợ chồng khi gặp mâu thuẫn tài chính lối sống thì liên tục cãi vã dẫn đến ly hôn. Hay một người trong hội thánh khi có chuyện bất đồng quan điểm liền bỏ sang nhóm khác, v.v… Ngược lại, người có lòng yêu thương sẽ ở lại san sẻ gánh nặng, chịu đựng sự khác biệt, nhường nhịn hay thảo luận để từ từ làm mọi chuyện trở nên tốt lên.

“Không những thế, chúng ta cũng vui mừng trong gian khổ nữa, vì biết rằng gian khổ sinh ra kiên nhẫn, kiên nhẫn sinh ra nghị lực, nghị lực sinh ra hi vọng, và hi vọng không làm chúng ta hổ thẹn, vì tình thương của Đức Chúa Trời tuôn đổ vào lòng chúng ta bởi Đức Thánh Linh là Đấng đã được ban cho chúng ta.” (Rô-ma 5:3-5)

III. Tổng Kết

Như vậy ta đã điểm qua 15 đặc điểm của sự không yêu thương: “Không yêu thương hay nóng nảy, không yêu thương hay hẹp hòi; không yêu thương hay ghen tị, hay khoe mình, hay kiêu ngạo, hay cư xử trái lẽ, hay kiếm tư lợi, hay nhạy giận, hay nuôi dưỡng điều dữ, hay vui về điều bất công, nhưng không trân trọng sự thật. Không yêu thương chẳng dung thứ, hay nghi ngờ, dễ tuyệt vọng, kém chịu đựng” (lật ngược của 1 Cô-rinh-tô 13:4-7). Chúng sẽ giúp các chàng trai cô gái nhận biết sự thiếu yêu thương trong đời sống thực tế dù môi miệng vẫn nói là yêu.

Thành thật mà nói, chắc chúng ta sẽ thấy những điều này ở khắp nơi trong đời sống gia đình, công sở, xã hội… vì chúng là bản tính tội lỗi của con người. Thay vì săm soi những điểm này ở người khác, trước hết ta hãy dò xét chúng ở mình và cầu nguyện xin Chúa chỉnh sửa mình, giúp ta chiến thắng thói hư tật xấu của xác thịt mà đối xử với người khác trong tình yêu thương. Chỉ khi ta đã xử sự trong tình yêu thương rồi, ta mới có quyền đề nghị người khác đối xử trong tình yêu thương như vậy, vì Chúa dạy “các con muốn người ta làm cho mình thế nào, hãy làm cho người ta thể ấy” (Lu-ca 6:31), và tất nhiên ta phải làm trước họ.

Ta thấy điểm không yêu thường nào mình hay thể hiện nhất? Làm sao để ta chiến thắng nó?

Richard Huynh (bachkhoa.name.vn)