Kinh nghiệm báo chí Cơ Đốc từ góp ý phản hồi cho báo Nguồn Sáng

Trong buổi họp mặt các cây bút báo Nguồn Sáng tuần trước, một bạn thanh niên đã có những góp ý phản hồi về những điểm còn thiếu sót của tờ báo. Thật cám ơn bạn ấy về góp ý này, vì để làm tốt hơn ta cần ý thức về chỗ còn thiếu sót của mình. Tôi thấy nó là điểm yếu của công tác báo chí Cơ Đốc nói chung nên chia sẻ để mọi người lưu ý để làm tốt hơn nếu có điều kiện.

1. Trang bìa thấy không hấp dẫn lắm, nhất là với giới trẻ:

Thành thật mà nói cái này khó, vì nhân lực mục vụ chủ yếu là 40-70 tuổi, thẩm mỹ khác giới trẻ. Hình ảnh báo chủ yếu là google images. Hy vọng dùng AI sẽ tạo ra ảnh đa dạng hơn. Trình bày cũng căn bản. Nói chung tình nguyện viên cũng khó đầu tư thiết kế hình ảnh lộng lẫy hấp dẫn như báo thương mại, thật không thể cạnh tranh. 

Góp ý cho thấy báo chí Cơ Đốc cũng cần chịu khó chăm chút hình ảnh / trang bìa để hấp dẫn người đọc trong thời buổi đầy tranh ảnh quảng cáo này. Bìa /ảnh đại diện không hấp dẫn thì người ta không đọc. Đặc biệt ta cần chú ý tới thẩm mỹ và nhu cầu của giới trẻ. 

Nhưng cũng xin các bạn trẻ thông cảm đồ free /tình nguyện không thể bằng đồ thương mại. Và “old is gold” – cũ là quý, thẩm mỹ và phong cách của người lớn tuổi có thể không hấp dẫn, nhưng kinh nghiệm sống, hiểu biết cuộc đời, và các chia sẻ của họ sẽ giá trị hơn nhiều những thứ bắt mắt hấp dẫn. 

Và mục vụ luôn chào đón những bạn trẻ có năng lực tình nguyện đóng góp cho công việc Chúa. Phải có người trẻ mới dễ kết nối với giới trẻ. Hội 40-70 tuổi nói gì cũng khó tiếp cận giới trẻ, trừ những bạn trẻ thích sự chia sẻ kinh nghiệm sống và hiểu biết cuộc đời của người già.

2. Nội dung hơi thiếu tính thời sự

Đây cũng là điểm yếu thường thấy của báo chí Cơ Đốc. Phần vì các tình nguyện viên làm việc bán thời gian nên viết khá chậm, từ lúc có ý tưởng đến lúc hoàn thành có khi cả 1-3 tháng. Phần vì suy nghĩ Cơ Đốc khác với thế gian, nên Cơ Đốc nhân càng thuộc linh càng ít để ý thời sự thế gian.

Những cũng phải nói những sự kiện thời sự có sức hấp dẫn cao, và việc trình bày quan điểm Cơ Đốc với chúng sẽ giúp người đọc phát triển tư duy Cơ Đốc và áp dụng Lời Chúa vào cuộc sống. Bài viết đi ra từ vấn đề trong cuộc sống và dẫn lời Chúa vào cuộc sống luôn cụ thể và thực tế. Chúng ta nên cố gắng làm việc này khi có thể.

3. Nên có phần cho giới trẻ, tuổi teen

Thành thật mà nói là khó. Cộng tác viên tuổi thường 40-70 khó viết bài teen. Đối tượng đọc cũng ít người tuổi teen. Và Kinh Thánh cũng ít đề cập đến những vấn đề tuổi teen, chủ yếu là những vấn đề đời sống của người lớn. 

Có lẽ đây là một điểm yếu của báo Cơ Đốc nói chung, và cần những bạn teen tham gia công tác mục vụ để viết bài cho giới trẻ. Ngoài ra thì old is gold, đọc những chia sẻ kinh nghiệm sống, hiểu biết cuộc đời cũng là một niềm vui hữu ích và sẽ giúp các bạn teen định hướng đời sống mình tốt hơn.

4. Nên có mục hỏi đáp

Cái này khó là ít ai hỏi do kém tương tác. Ngoài ra những câu hỏi về đức tin thường mất thời gian tìm hiểu để trả lời thuyết phục. Tôi từng mất tới 3 tháng để trả lời câu hỏi thú vị “Vì sao thời nay bùng nổ người vô thần?”, viết kiểu có thời gian và cảm hứng thì viết không thì thôi.

Nhưng tôi thấy rằng những câu hỏi thú vị là tiền đề của những bài hấp dẫn, thực tế. Thậm chí khi đi chứng đạo, tôi thường thích nghe những câu hỏi của mọi người về niềm tin Cơ Đốc hơn là cố gắng thuyết phục họ. Xong tôi về suy ngẫm viết bài, và gởi lại bài viết cho họ (1-2 tháng sau). Đó là cách để có thể trả lời câu hỏi về đức tin đầy đủ và thuyết phục hơn.

Vậy nên báo chí Cơ Đốc nên có mục tương tác với người đọc, trả lời hỏi đáp thế nào đó. Người viết báo nên để ý những câu hỏi /vấn đề quan tâm của tín hữu và người chưa tin Chúa để tìm cảm hứng viết bài.

5. Nên có nhiều thông tin kiến thức về đời sống

Khi đọc báo, mọi người muốn biết thêm thông tin về đời sống đó đây. Báo thấy hơi nhiều lời lẽ triết lý và ít thông tin kiến thức. Thành thật mà nói báo Cơ Đốc thường tập trung vào chia sẻ về Chúa và đường lối Ngài, hơi ít thông tin về đời sống, dẫn tới thấy hơi trên mây.

Tôi nghĩ báo Cơ Đốc nên có nhiều thông tin kiến thức về đời sống hơn, vừa là để giúp người đọc thấy thú vị và mở rộng tầm mắt, quan trọng hơn là để có bằng chứng thực tế khi chia sẻ Chúa và đường lối Ngài, tránh bị ra trên mây, hô hào, lý thuyết quá. Bài báo 50% kiến thức thú vị và 50% chia sẻ triết lý sẽ cân bằng và thực tế hơn.

Tổng Kết

Đó là 5 kinh nghiệm thú vị từ những góp ý của bạn thanh niên cho báo Nguồn Sáng. Nói chung báo chí Cơ Đốc cần hình ảnh trang bìa chủ đề hấp dẫn hơn và cần phát triển những bài viết hướng tới giới trẻ. Bài viết nên đề cập tới những vấn đề thời sự, chia sẻ nhiều thông tin kiến thức đời sống, và trả lời những câu hỏi được quan tâm trong thực tế đời sống. Như vậy sẽ thu hút người đọc hơn, nhất là giới trẻ.

Dẫu vậy, cũng xin thông cảm là có một số điều cũng không biết làm sao để cải thiện, vì nhân lực tình nguyện viên làm trong thời gian rảnh của mình nên không thể cạnh tranh với báo thương mại ngoài đời. Báo Cơ Đốc cũng như quyển Kinh Thánh, mộc mạc không có có hình bìa hấp dẫn như sách báo thế gian. Nhưng old is gold – cũ là quý, những lời dạy, kinh nghiệm sống, hiểu biết về cuộc đời được chia sẻ trong Kinh Thánh và từ những người cao tuổi sẽ giúp người trẻ tránh được nhiều rắc rối trong cuộc đời.

“Để học biết sự khôn ngoan và lời khuyên dạy,
Để hiểu rõ những lời thông sáng,
Để nhận lãnh lời khuyên dạy sáng suốt,
Để sống ngay thẳng, công minh và chính trực;
Giúp cho người đơn sơ trở nên khôn khéo,
Người trẻ tuổi thêm tri thức và thận trọng.
Người khôn ngoan sẽ nghe và tăng thêm kiến thức,
Người hiểu biết sẽ tìm được lời hướng dẫn,
Để hiểu biết châm ngôn, ẩn dụ,
Lời nói của người khôn ngoan và câu đố bí ẩn của họ.”
(Châm Ngôn 1:2-6)

Richard Huynh